Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

 
 
 
سهیل تقوی

سالهاست که دغدغه مندان و منتقدان وضعیت موجود صدا و سیما از پدیده ای به نام رسانه تهرانیزه یا شمیرانیزه سخن می گویند، رسانه ای که به شدت تحت تأثیر فضای تهران و یا شاید دقیق تر بخشهایی از شمال تهران است و به همه مردم ایران یکسان ضریب نمی دهد.


ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی،  عمومی، 
دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تصویر تلویزیون از روستا و روستا نشینان مربوط به 50 سال قبل است،  
نوشته شده در تاریخ 1391/06/20 توسط

 اردوهای جهادی و جهاد اقتصادی

 

«من این سال را «سال جهاد اقتصادی» نامگذاری میكنم و از مسئولان كشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری كه مربوط به مسائل اقتصادی میشوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم كه در عرصه‌ی اقتصادی با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند. حركت طبیعی كافی نیست؛ باید در این میدان، حركت جهشی و مجاهدانه داشته باشیم.»

 

بیکاری، فقر و رکود اقتصادی یکی از مشکلات اساسی اقتصاد ایران خصوصاً در نواحی روستایی می باشد. آنچه در کشورهای توسعه یافته مشاهده می شود، تأثیر بسزای مشاغل کوچک و نیز کارآفرینی مؤثر در افزایش فرصت های شغلی و نیز پویایی اقتصاد این کشورها می باشد.

توسعه روستایی به عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه کشور مطرح است. بیکاری، درآمد پایین، سطح پایین کیفیت زندگی و عدم وجود زیر ساخت های مناسب از عوامل اصلی مهاجرت از روستاها می باشد که این مهاجرت علاوه بر تأثیرات منفی فرهنگی و اجتماعی، پیامدهای منفی اقتصادی در سطوح خرد و کلان را نیز به همراه دارد.

کارآفرینی در روستا و خودکفا ساختن روستائیان علاوه بر بهبود کیفیت زندگی اهالی روستا و افزایش درآمد آنان می تواند یکی از کلیدی ترین راه حل ها در ریشه کنی بیکاری و رکود اقتصادی مناطق روستایی و کاهش سرعت جریان مهاجرت  باشد.

 



ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی،  عمومی، 
دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: اردوهای جهادی و جهاد اقتصادی،  
نوشته شده در تاریخ 1390/01/7 توسط

یش از ۵۷ هزار آبادی در ایران خالی از سكنه شده است
۱۲ درصد روستاهای ایران در حد خیلی فقیر طبقه بندیشدهاند .سهم گوشت، لبنیات،سبزی   و میوه در سبد غذایی روستاییان كاهش و سهم قند، نشاسته و چربی افزایش یافته است.
طی ۴ دهه گذشته جمعیت روستایی كشور كاهشی بیش از ۳۰ درصد را تجربه كرده است.
به گزارش خبرنگار ما طبق اعلام مركز آمار ایران علی رغم رشد سریع جمعیت طی این سال ها جمعیت روستایی كشور كاهش قابل ملاحظه ای را تجربه كرده است.
آخرین آمار اعلامی نشان می دهد در حال حاضر ۲۳ میلیون و صد هزار نفر از جمعیت ایران را جمعیت روستایی تشكیل می دهد كه این رقم ۳۸ درصد از كل جمعیت ایران را شامل می شود این در حالی است كه در سال ۱۳۳۵ میزان جمعیت روستانشین ایران كمی بیش از ۶۸ درصد بوده است.



ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/08/1 توسط

دست در دست هم دهیم به مهر   میهن خویش کنیم آباد

برای پیشرفت متعادل کل کشور ،باید جزء جزء کشور به طور متوازن پیشرفت کند.واحدهای این پیشرفت روستاها -شهرها هستند.ضرب المثلی هست که می گویند هرجا آب هست آبادانی هست،بنابراین اگر در جایی آب نباشد جمعیتی هم ماندگار نخواهد شد.تفاوت امکانات رفاهی در شهر ها نسبت به روستاها مانند امکانات پزشکی متخصص و...درآمد و شغل،امکانات  آموزشی، همه باعث مهاجرت روستاییان به شهر می شود.
آمار متوسط تسهیلات، درآمد و هزینه روستاییان نسبت به شهر قابل توجه می باشد.

الف – جامعه روستایی:
تسهیلات:

نتایج آمارگیری از هزینه و درآمد خانوار در سال 1384، نشان می دهد که در  سال مذكور 6/89 درصد خانوارهای آمارگیری شده‌ی روستایی از آب لوله كشی، 5/98 درصد از برق ،7/18 درصد از گاز لوله كشی 8/63 درصداز حمام (گرم)، 2/58 درصد از تلفن (ثابت) و 4/8 درصد از تلفن همراه استفاده كرده اند.

درآمد:
براساس نتایج بدست آمده در سال 84 متوسط درآمد اظهار شده­ی سالانه‌ی یك خانوار روستایی 34475 هزار ریال بوده است.

هزینه­ها:
در سال 1384 متوسط كل هزینه­ی خالص سالانه­ی یك خانوار روستایی 37503 هزار ریال بوده است
ب – جامعه شهری:
تسهیلات:

نتایج آمارگیری از هزینه و درآمد خانوار در سال 1384 ، نشان می دهد که
در این سال خانوارهای آمارگیری شده‌ی‌ شهری، 5/99 درصد از آب لوله كشی،9/99 درصد از برق، 0/84 درصد از گاز لوله كشی،6/94 درصداز حمام (گرم)، 2/86 درصد از تلفن (ثابت)و 2/30 درصد از تلفن همراه استفاده كرده اند.

درآمدها:
براساس نتایج به دست آمده در سال1384، متوسط درآمد اظهار شده­ی
 سالانه­ی یك خانوار شهری 53678 هزار ریال بوده است.
هزینه­ها:

در سال 1384، متوسط كل هزینه­ی خالص سالانه­ی یك خانوار شهری 59242 هزار ریال بوده است.منبع مرکزآمار ایران





طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/06/7 توسط
در این مقاله ضمن شرح تفاوت های کلاسیک شیوه زندگی روستایی و شهری به
بیان نحوه نفوذ معیار شهری در روستاها یا شهری شدن زندگی روستایی از
منظر سبک زندگی می پردازم. تا آنجا که می دانم این نخستین بار است که در
مطالعه روستاهای ایران به مقوله سبک زندگی روستایی توجه می شود زیرا
مفهوم سبک زندگی برای فهم و توصیف زندگی مدرن شهری ابداع و بکار رفته است.
در مطالعات جامعه شناسی شهری کلاسیک زندگی شهری به مثابه ای از شیوه
از زیستن در تقابل با شیوه زندگی روستایی تعریف می شود.
بخشی از این تقابل و تفاوت موضوع سبک مندی زندگی شهری و وضعیت یا حالت
 "بی سبکی" زندگی روستایی است. برپایه مفهوم یا نظریه سبک زندگی می توان
 گفت زندگی روستایی در معنای گذشته و سنتی آن از نظر ابعاد زیر با زندگی
شهری متفاوت است:
زندگی روستایی بر پایه "تولید" سامان گرفته است. در حالیکه زندگی شهری برپایه "مصرف".
زندگی روستایی مبتنی بر مفهوم "کار" است و در آن فراغت به معنای دقیق کلمه
معنا ندارد اما زندگی شهری مبتنی بر "کار و فراغت" است.
زندگی روستایی مبتنی بر "ارزش کاربردی" کالاهاست در حالیکه زندگی شهری مبتنی
بر "ارزش های کاربردی و نمادین.
زندگی روستایی مبتنی تداوم و استمرار سنت ها و تکرار گذشته است در حالیکه
زندگی شهری مبتنی بر "نوآوری فرهنگی" است.


ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/02/31 توسط

به طور کلی آبادیهای کشور ما از چند دیدگاه قابل بررسی است که از آن جمله به موارد زیر اشاره می شود .

- روستاها از نظر تعداد جمعیت ، تفاوت های فاحشی با هم دارند ، به نحوی که در بعضی از آنها بین 2000 تا 5000 نفر و در تعداد زیادی از آنها تا حدی کمتر از 500 نفر و به طور عمده کمتر از 250 نفر ساکن وجود دارد .

- شمار زیادی از روستاهای کشور ما از نظر موقعیت مکانی , شرایط استقرار و پراکندگی با یکدیگر متفاوت است . بسیاری از آنها در جوار هم و بعضی در فاصله ای دور از هم قرار گرفته است . بسیاری از آنها در مسیر راههای ارتباطی و خیل دیگری اصولا راه ارتباطی ندارد . بعضی از آنها در نواحی دشتی و برخی دیگر در نواحی کویری یا کوهستانی قرار دارد .

- از نظر شرایط آب و هوایی و خصوصیات طبیعی نیز روستاها با یکدیگر متفاوت اند . گروههای عمده ای در جوار منابع آب و برخی با کمبود آن روبرو می باشد .

- روستاها و بویژه آنهایی که دارای جمعیت کمتر از 500 نفر می باشند ، از نظر امکانات دارای کمبودهایی می باشند .

- بیشتر روستائیان به صورت سنتی و به دور از پیشرفتهای فنی کشاورزی و دامداری به کار خود ادامه می دهند . از این رو منابع مالی و معیشتی و سطوح درآمدی کافی در اختیار ندارند . این خود از جمله مهمترین عوامل مهاجر برانگیز روستایی می باشد .



ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/01/16 توسط

جامعه شناسی روستایی شاخه‌ای از جامعه شناسی است که از قواعد ، اصول و   روشهای جامعه شناسی پیروی می‌کند. از ویژگی‌هایش این است که موضوعش محدود می‌شود به پدیده‌های اجتماعی و نوع فرهنگی که به دنیای روستایی تعلق دارد.

نگاه اجمالی 
 بطور کلی جامعه شناسی روستایی به بررسی انواع نظام‌های اجتماعی مانند : خانواده ، جمعیت‌ها ، گروه بندی‌ها ، ارزش‌های اجتماعی ، هنجارهای اجتماعی ، گرایش‌ها ، کارکردها ، تحولات و بالاخره کلیه امور و مسائل جامعه روستایی می‌پردازد که شناخت آن می‌تواند از یک سو برای توسعه ، رفاه اجتماعی و بهبودزندگی روستانشینان سودمند باشد و از سوی دیگر زمینه گسترش جامعه شناس روستایی را به عنوان یک رشته علمی فراهم آورد.



ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/01/15 توسط

   نگاه اجمالی 

خانواده در روستایی ایران از نوع دو تباری است. فرزندان هم از طرف پدر و خویشاوندان پدری و هم از طرف مادر و خویشاوندان مادری نسب دارند. با وجود این  مطالعاتی که در زمینه روابط میان خویشاوندان در خانواده‌های روستایی به عمل آمده است، نشان می‌دهد که گرایش‌های افراد خانواده بیشتر در جهت تبار پدری  است. به استثنای برخی موارد فرزندان نسبت به خویشاوندان پدری احساس نزدیکی بیشتری می‌کنند. وجود تعداد بیشتری از خویشاوندان پدری در خانواده‌های (زن و  شوهری با اضافات) که خود بازمانده خانواده پدری قدیم است، از نشانه‌های بارز  این گرایش هاست. به علاوه به علت وجود خویشاوندان پدری در خانواده و تماس بیشتر ، فرزندان تحت  تاثیر الگوهای تربیتی و فرهنگی آنها قرار می‌گیرند و نسبت به آنان احساس نزدیکی بیشتری می‌کنند. روابط متقابل میان زن و مرد در خانواده روستایی ایران بطور عمده بر اساس سلطه و فرمانروایی مرد ، اطاعت و فرمانبرداری زن استوار است. مرد دارای قدرت اقتصادی است و نان آور خانواده به شمار می‌رود،  وظیفه دارد معاش اعضای خانواده را تامین کند و در برابر آن احساس مسئولیت می‌کند، بار خانواده بردوش اوست، فرهنگ جامعه روستایی تحت تاثیر اقتصاد خانگی قرار دارد و این ساختار اقتصادی برتری و تسلط مرد را بر زن تائید می‌کنند. 

 انواع مختلف روابط خویشاوندی 

روابط متقابل فرد-پدربزرگ و مادربزرگ 

 ازنظر پدربزرگ نوه پسری فرزند خود اوست و نوه دختری فرزند دیگران است. با وجود این ، رابطه‌اش با نوه دختری محبت آمیز است، در حالی که با نوه پسری رابطه‌ای به نسبت آمرانه دارد. در واقع همان رفتاری که با پسر و دختر خود دارد، با اندکی تفاوت و تعدیل نسبت به فرزندان آنها نیز اعمال می‌کند. نوه‌هاهم نسبت به پدر بزرگ رفتاری احترام آمیز دارند که برای نوه پسری گاه با ترس  آمیخته است. مادر بزرگ نسبت به نوه‌های پسری‌اش علاقه و توجه بیشتری دارد و  نفوذش در آنها بیشتر است و در موقع سالخوردگی و فرسودگی نسبت به همه نوه‌ها چه دختری و چه پسری محبت می‌ورزد.



ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/01/14 توسط

  خانواده روستایی ، بطور عمده گروهی است مرکب از زن و مرد و تعدادی  فرزند که در ده سکونت دارند و از طریق اشتغال در یک یا چند رشته از  فعالیت‌های زراعی ، باغ داری ، دامداری ، صنایع دستی و یا فعالیت‌های دیگری نظیر : کارگری (اعم از زراعی و غیرزراعی) ، چوپانی ، چوب داری ، پیله وری ، پیشه وری و کارهای مشابه دیگر زندگی شان را تامین می‌کنند.

 نگرش کلی 

خانواده در جامعه روستایی ایران نه فقط محل انس و الفت زناشویی ، کانون پرورش کودک و مرکز انتقال بسیاری از میراث‌های فرهنگی ، ارزشها ، هنجارهای اجتماعی و عادات و رسوم و سنت‌های روستایی است، بلکه در عین حال یک نهاد اقتصادی به  شمار می‌رود که بخش عمده‌ای از نیازمندیهای اساسی زندگی خانواده را از طریق تولید تامین می‌کند. در واقع گروه کار و گروه خانوادگی در هم ادغام می‌شوند و اجتماع متشکل و به هم پیوسته‌ای را بوجود می‌آورند که اعضای آن به منظور تامین معاش خانواده فعالیت اقتصادی مشترکی دارند و همگی در ادامه حیات خانواده سهیم‌اند. خانواده روستایی هسته اصلی جامعه روستایی را تشکیل می‌دهد. به نظر می‌رسد که طبیعت خانواده‌های روستایی ، مهمترین عامل تشکیل دهنده خصیصه بارز گروههای روستایی به عنوان پدیده اجتماعی است و این امر تصویر کلی گروه‌های روستایی سراسر دنیا  را به دست می‌آورد. 

 انواع خانواده روستایی در ایران 
خانواده زارع 
خانواده زارع از زمین زراعی بهره برداری می‌کند و پایه اصلی فعالیت اقتصادی  آن متکی به زمین زراعی است و همین عامل سبب تشدید همبستگی میان اعضای خانواده می‌شود، میان خانوده‌های زارع از لحاظ میزان حق آبه ، کمیت و کیفیت زمین و  شیوه تولید کشاورزی کم و بیش تفاوتهایی وجود دارد، و این امر در ساختار خانواده ، وظایف ، رفتارها و روابط متقابل میان افراد و جنبه‌های دیگر زندگی خانوادگی اثر می‌گذارد.



لطفا"ادامه مطلب"را مطالعه نمایید

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/01/13 توسط

  نگاه اجمالی

 در آغاز زمانی که اقتصاد برپایه گردآوری خوراک و صید و شکار قرار داشت،  انسانها برروی زمین در حال حرکت و کوچ بودند. اقوام شکارگر و گرد آورندگان   آذوقه اغلب جایگاه ثابتی نداشتند و همواره در پی صید و شکار و گردآوری آذوقه که معمولا از ریشه گیاهان خوردنی و میوه‌های جنگلی تشکیل می‌شد،از سرزمینی  به سرزمین دیگر کوچ می‌کردند. اوضاع و احوال طبیعی در اغلب مناطق چنان بود که  تشکیل هر گونه اقامتگاه بزرگ و دائمی را غیرممکن می‌ساخت.  آشنا شدن انسان به امور کشاورزی و بارآوردن آذوقه و یافتن سرزمین‌های مستعد ،   اندک اندک او را از صورت صحرانشینی و بیابان گردی به یکجانشینی وتشکیل سکونتگاه‌های دائمی و دهکده‌های پایدار هدایت کرد. لذا زندگی انسان بر روی زمین به دو گونه صحرانشینی و یکجانشینی پدیدار شده است لیکن میان این دو شکل  زندگی حالت یا مرحله دیگری نیز وجود دارد که آن را نیمه کوچندگی یا نیمه  یکجانشینی می‌توان نامید. نیمه کوچندگی نوعی سکونت دو گانه ییلاق - قشلاقی است و انسان‌ها با این شیوه زندگی نیمی از سال را در دشتها و نیمی دیگر را در کوهستانها می‌گذرانند و شاید بتوان این نوع زندگی را دو جانشینی یا سکونت دوگانه نیز اطلاق کرد. 

 تاریخچه روستانشینی 

به اعتقاد رالف لینتون (Ralph Linton) مولف کتاب معروف شیر تمدن در عصر  نوسنگی یا حدود 5000 سال پیش از میلاد در بسیاری از سرزمین‌ها از جمله منطقه  آسیای جنوب غربی زندگی ده نشینی برقرار بوده و عموم قبایل مختلف با یک نوع  الگوی کلی و متشابه به زندگی خود ادامه می‌دادند. بنابر تحقیقات باستان شناسان قدیمی‌ترین دهکده‌های جهان که تاکنون بوسیله حفاران پیدا شده ، در  خاورمیانه واقع است. دو روستا در جارمو (Jarmo) و تپه سربین (Sarabin) واقع در ایران و عراق امروزی نشان می‌دهد که یکجانشینی با تشکیل اجتماعات روستایی دست کم در 10000 سال پیش آغاز شده است.



ادامه مطلب

طبقه بندی: کلیات روستاشناسی، 
دیدگاه ها : نظرات
نوشته شده در تاریخ 1388/01/12 توسط
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات