گیلکی از گویش های ایرانی است که درقسمت گیلان ودیلمستان متداول بوده و هنوزمردم استان گیلان آن رادرگفتاربه عنوان زبان مادری خودبه کارمی برند.گیلکی خودبه چندشعبه تقسیم می شود که با یکدیگر اندک اختلافی دارند))

کتاب تاریخ زبان فارسی دکترپرویزخانلری ج 2 ص 41

گیلکی مشتمل بر دو گویش متمایز در دو ناحیه غربی و شرقی است(بیه پس و بیه پیش).یکی گویش رایج در رشت ، بندر انزلی ، لشت نشاء ، صومعه سرا و کوچصفهان... و دیگری گویشی که در لاهیجان ، لنگرود ،رودسر و رودبارو... متداول است.اما به هنگام تحقیق گویش رایج در رشت معیار بررسی و پژوهش در زبان گیلکی است. از جمله خصایص آوایی گیلکی این است که الف ممدود خالی از کشش است و به صورت الف مقصور تلفظ می شود.اصولا ماهیت آوایی گیلکی با صدای الف ممدود ناسازگار است .مانند جان:جُن.ولی استثناء هم دارد.مانند این عبارت (( امه چوم اَ کهنه دنیا میان چیزها بیده)).که کلماتی است از فارسی اخذ شده و در بین شهریهای تحصیل کرده در محاورات به کار می رود. کتاب گیلان.ابراهیم عربانی